Pamiętasz reprodukcję portretu marszałka Piłsudskiego z lekcji historii, w mundurze i z surowym spojrzeniem, „Dziadka” pierwszego pokolenia wolnej Polski? Albo opowieści dziadków o pierwszych latach II Rzeczypospolitej — kiedy po 123 latach zaborów Polska wracała na mapy świata, budowała Gdynię, COP, polskie radio, polskie kino? Albo wiersze Juliana Tuwima i Antoniego Słonimskiego — Skamandryci z warszawskiego „Pod Picadorem”, którzy nadali ton kulturalny dwudziestolecia? II Rzeczpospolita to zaledwie 21 lat, ale zdążyła w nich zbudować państwo od zera — z trzech zaborów, sześciu walut, kilku systemów prawnych, dwóch zakończonych wojen.

Ten quiz to powrót do tej epoki. Będzie o dniu, w którym Polska wróciła na mapę, i o człowieku, który stanął wtedy na czele państwa. Będzie o wojnie na wschodzie zakończonej traktatem ryskim i o Cudzie nad Wisłą. Będzie przewrót majowy, dwie konstytucje II RP, budowa Gdyni i Centralnego Okręgu Przemysłowego oraz minister, który za tym wszystkim stał. Będzie Skamander z Tuwimem, Słonimskim, Wierzyńskim, Lechoniem i Iwaszkiewiczem. I będzie wrzesień 1939 z pytaniem, kto wtedy dowodził armią. Dwadzieścia jeden lat niepodległości w krótkim teście.

Dla kogo ten quiz

Dla każdego, kto pamięta rodzinne opowieści o przedwojennej Polsce — bo dziadkowie chodzili do II RP do szkoły, służyli w armii Rydza-Śmigłego, słuchali piosenek Adolfa Dymszy i Eugeniusza Bodo w radio. Dla osób, dla których dwudziestolecie międzywojenne to nie tylko historia, ale i mit założycielski drugiej niepodległej Polski — z Piłsudskim, Paderewskim, Dmowskim, Witkacym, Iwaszkiewiczem, Tuwimem. I dla młodszych — żeby zobaczyli, że II RP była epoką polskiej ambicji, budowy państwa i kultury, która zostawiła trwały ślad.

To także quiz, który dobrze sprawdza się na rocznice państwowe , czyli 11 listopada, 3 maja (Konstytucja, choć ta z XVIII wieku), 12 maja i 15 sierpnia. Jeśli temat Cię wciągnie, w kategorii quizów historycznych znajdziesz powiązane tytuły: powstania narodowe, wielkie bitwy, Polacy, którzy zmienili świat.

Co Cię czeka

Dwudziestolecie międzywojenne to 21 lat (1918-1939), w trakcie których Polska wracała do istnienia jako państwo. Pierwsze lata to budowa od zera — scalanie trzech zaborów, ujednolicanie waluty (reforma Władysława Grabskiego 1924, wprowadzenie złotego), tworzenie armii, administracji, szkolnictwa, prawa. Wojna na wschodzie, która wybuchła zaraz po odzyskaniu państwowości, miała swój punkt kulminacyjny pod Warszawą i skończyła się pokojem zawartym w Rydze. Konstytucja marcowa 1921 — wzorowana na francuskiej III Republice, słaba władza prezydenta, silny parlament. Pierwsze lata II RP to też tragedie — zamach na prezydenta Narutowicza 1922, nieustabilizowane rządy.

Drugi etap zaczyna się przewrotem majowym 1926. Józef Piłsudski na czele lojalnych oddziałów obala rząd, rozpoczynają się rządy „sanacji” (od „sanare” — uzdrowić). Lata 30. to wielkie inwestycje państwowe: Gdynia jako port pełnomorski, COP — Centralny Okręg Przemysłowy w trójkącie Sandomierz-Mielec-Stalowa Wola, autor: Eugeniusz Kwiatkowski. Konstytucja kwietniowa 1935 — silna władza prezydenta, w przeddzień śmierci Piłsudskiego. Kultura: Skamandryci, Witkacy, Bruno Schulz, Lwowska Szkoła Matematyczna (Banach, Sierpiński, Tarski), polskie kino z Bodo i Dymszą, polskie radio od 1925 r. Ten quiz to próba przejścia przez najważniejsze z tych wydarzeń w krótkiej formie.

Co wyniesiesz z quizu

Po quizie sprawdzisz, czy pamiętasz między innymi:

  • w którym dniu i roku Polska odzyskała niepodległość i kto przejął władzę wojskową
  • kto był pierwszym Naczelnikiem Państwa i co stało się z pierwszym prezydentem II RP
  • w którym roku rozegrała się Bitwa Warszawska zwana „Cudem nad Wisłą”
  • w którym roku miał miejsce przewrót majowy i co po nim się stało
  • kim z zawodu i jakiego resortu był Eugeniusz Kwiatkowski, twórca Gdyni i COP-u
  • co to jest Skamander i kto należał do tej grupy

To pytania, które łączą polską historię międzywojenną z konkretnymi datami, nazwiskami i instytucjami — warte odświeżenia szczególnie przed państwowymi rocznicami i przed rozmową z wnukami o tym, jak wyglądała Polska, do której wracali ich pradziadkowie.

Może Cię też zainteresować

Jeśli ten quiz Ci się spodobał, w kategorii quizów historycznych znajdziesz pokrewne tytuły. Powstania narodowe — od Kościuszki po Warszawę 1944, czyli zrywy, które poprzedzały i kończyły dwudziestolecie. Wielkie bitwy — z Bitwą Warszawską 1920 jako kluczowym momentem epoki. Polacy, którzy zmienili świat — w tym Stefan Banach i Lwowska Szkoła Matematyczna oraz inni Polacy działający w II RP.

Cała biblioteka tematów dostępna jest w archiwum quizów. Na blogu wigorżycia.pl znajdziesz teksty o polskiej historii, klasyce kina (przedwojenne filmy z Bodo, Dymszą, Smosarską) i o polskiej kulturze, w której tradycja II RP wraca jako stały punkt odniesienia — od pieśni „Pierwszej Brygady” po wiersze Tuwima.

Krótko, zanim zaczniesz

Czy muszę być historykiem? Nie. Pytania są o klasykę — Piłsudski, Cud nad Wisłą, Gdynia, COP, Skamander. Wszystko z lekcji historii i z domowych opowieści o przedwojennej Polsce.

Jak trudny jest quiz? Średnio. Najbardziej znane daty — 11 listopada 1918, 1920, 1926, 1935 — to klasyka. Trudniejsze są szczegóły: kiedy zaczęto budowę Gdyni, kto był pierwszym Naczelnikiem Państwa po Piłsudskim, kto należał do Skamandra.

Ile to trwa? Kilka minut. Tyle, ile potrzeba na herbatę i krótkie wspomnienie szkolnych lekcji historii.

A jeśli pomylę większość? Każde pytanie kończy się krótkim wyjaśnieniem z kontekstem historycznym. Quiz to mini-leksykon II RP — po pięciu minutach wiesz więcej, niż zaczynając.