Pamiętasz reprodukcję portretu Józefa Piłsudskiego z lekcji historii — marszałka w mundurze, z surowym spojrzeniem, „Dziadek” pierwszego pokolenia niepodległej Polski? Albo opowieści dziadków o pierwszych latach II Rzeczypospolitej — kiedy po 123 latach zaborów Polska wracała na mapy świata, budowała Gdynię, COP, polskie radio, polskie kino? Albo wiersze Juliana Tuwima i Antoniego Słonimskiego — Skamandryci z warszawskiego „Pod Picadorem”, którzy nadali ton kulturalny dwudziestolecia? II Rzeczpospolita to zaledwie 21 lat, ale zdążyła w nich zbudować państwo od zera — z trzech zaborów, sześciu walut, kilku systemów prawnych, dwóch zakończonych wojen.

Ten quiz to powrót do tej epoki. Pojawi się 11 listopada 1918 i odzyskanie niepodległości. Józef Piłsudski jako Naczelnik Państwa, potem dyktator nieformalny po przewrocie majowym 1926. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 z „Cudem nad Wisłą” i traktatem ryskim. Konstytucja marcowa 1921 i Konstytucja kwietniowa 1935. Eugeniusz Kwiatkowski — minister, który zbudował Gdynię (od 1923) i zainicjował COP (1936-1939). Skamander z Tuwimem, Słonimskim, Wierzyńskim, Lechoniem, Iwaszkiewiczem. Edward Rydz-Śmigły jako Naczelny Wódz przed wrześniem 1939. 21 lat polskiej niepodległości w krótkim teście.

Dla kogo ten quiz

Dla każdego, kto pamięta rodzinne opowieści o przedwojennej Polsce — bo dziadkowie chodzili do II RP do szkoły, służyli w armii Rydza-Śmigłego, słuchali piosenek Adolfa Dymszy i Eugeniusza Bodo w radio. Dla osób, dla których dwudziestolecie międzywojenne to nie tylko historia, ale i mit założycielski drugiej niepodległej Polski — z Piłsudskim, Paderewskim, Dmowskim, Witkacym, Iwaszkiewiczem, Tuwimem. I dla młodszych — żeby zobaczyli, że II RP była epoką polskiej ambicji, budowy państwa i kultury, która zostawiła trwały ślad.

To także quiz, który dobrze sprawdza się na rocznice państwowe — 11 listopada (Święto Niepodległości), 3 maja (Konstytucja, choć ta z XVIII w.), 12 maja (śmierć Piłsudskiego 1935), 15 sierpnia (Cud nad Wisłą 1920). Jeśli temat Cię wciągnie, w kategorii quizów historycznych znajdziesz powiązane tytuły: powstania narodowe, wielkie bitwy, Polacy, którzy zmienili świat.

Co Cię czeka

Dwudziestolecie międzywojenne to 21 lat (1918-1939), w trakcie których Polska wracała do istnienia jako państwo. Pierwsze lata to budowa od zera — scalanie trzech zaborów, ujednolicanie waluty (reforma Władysława Grabskiego 1924, wprowadzenie złotego), tworzenie armii, administracji, szkolnictwa, prawa. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921 z punktem kulminacyjnym w Bitwie Warszawskiej (sierpień 1920) i pokojem ryskim (marzec 1921). Konstytucja marcowa 1921 — wzorowana na francuskiej III Republice, słaba władza prezydenta, silny parlament. Pierwsze lata II RP to też tragedie — zamach na prezydenta Narutowicza 1922, nieustabilizowane rządy.

Drugi etap zaczyna się przewrotem majowym 1926. Józef Piłsudski na czele lojalnych oddziałów obala rząd, rozpoczynają się rządy „sanacji” (od „sanare” — uzdrowić). Lata 30. to wielkie inwestycje państwowe: Gdynia jako port pełnomorski, COP — Centralny Okręg Przemysłowy w trójkącie Sandomierz-Mielec-Stalowa Wola, autor: Eugeniusz Kwiatkowski. Konstytucja kwietniowa 1935 — silna władza prezydenta, w przeddzień śmierci Piłsudskiego. Kultura: Skamandryci, Witkacy, Bruno Schulz, Lwowska Szkoła Matematyczna (Banach, Sierpiński, Tarski), polskie kino z Bodo i Dymszą, polskie radio od 1925 r. Ten quiz to próba przejścia przez najważniejsze z tych wydarzeń w krótkiej formie.

Co wyniesiesz z quizu

Po quizie sprawdzisz, czy pamiętasz między innymi:

  • w którym dniu i roku Polska odzyskała niepodległość i kto przejął władzę wojskową
  • kto był pierwszym Naczelnikiem Państwa i co stało się z pierwszym prezydentem II RP
  • w którym roku rozegrała się Bitwa Warszawska zwana „Cudem nad Wisłą”
  • w którym roku miał miejsce przewrót majowy i co po nim się stało
  • kim z zawodu i jakiego resortu był Eugeniusz Kwiatkowski, twórca Gdyni i COP-u
  • co to jest Skamander i kto należał do tej grupy

To pytania, które łączą polską historię międzywojenną z konkretnymi datami, nazwiskami i instytucjami — warte odświeżenia szczególnie przed państwowymi rocznicami i przed rozmową z wnukami o tym, jak wyglądała Polska, do której wracali ich pradziadkowie.

Może Cię też zainteresować

Jeśli ten quiz Ci się spodobał, w kategorii quizów historycznych znajdziesz pokrewne tytuły. Powstania narodowe — od Kościuszki po Warszawę 1944, czyli zrywy, które poprzedzały i kończyły dwudziestolecie. Wielkie bitwy — z Bitwą Warszawską 1920 jako kluczowym momentem epoki. Polacy, którzy zmienili świat — w tym Stefan Banach i Lwowska Szkoła Matematyczna oraz inni Polacy działający w II RP.

Cała biblioteka tematów dostępna jest w archiwum quizów. Na blogu wigorżycia.pl znajdziesz teksty o polskiej historii, klasyce kina (przedwojenne filmy z Bodo, Dymszą, Smosarską) i o polskiej kulturze, w której tradycja II RP wraca jako stały punkt odniesienia — od pieśni „Pierwszej Brygady” po wiersze Tuwima.

Krótko, zanim zaczniesz

Czy muszę być historykiem? Nie. Pytania są o klasykę — Piłsudski, Cud nad Wisłą, Gdynia, COP, Skamander. Wszystko z lekcji historii i z domowych opowieści o przedwojennej Polsce.

Jak trudny jest quiz? Średnio. Najbardziej znane daty — 11 listopada 1918, 1920, 1926, 1935 — to klasyka. Trudniejsze są szczegóły: kiedy zaczęto budowę Gdyni, kto był pierwszym Naczelnikiem Państwa po Piłsudskim, kto należał do Skamandra.

Ile to trwa? Kilka minut. Tyle, ile potrzeba na herbatę i krótkie wspomnienie szkolnych lekcji historii.

A jeśli pomylę większość? Każde pytanie kończy się krótkim wyjaśnieniem z kontekstem historycznym. Quiz to mini-leksykon II RP — po pięciu minutach wiesz więcej, niż zaczynając.