Pamiętasz pralkę Franię na środku łazienki, niebieską z białą pokrywą, na rolkach, którą się przesuwało raz w tygodniu, żeby zrobić pranie? Albo telefon RWT z czarnego bakelitu, z tarczą obrotową, do której wkręcało się palec w otwór i obracało aż do zatrzymania — żeby zadzwonić do cioci w innym mieście potrzeba było pół godziny i operatora? Albo wieczorny rytuał: tata kręci pokrętłem telewizora Rubin, żeby złapać Dziennik na Programie I, dziadek pali Klubowego, dzieci czekają na „Dobranockę”? Polskie mieszkania PRL miały swoje stałe sprzęty — Frania, Łucznik, Bambino, Mińsk — które towarzyszyły rodzinom przez dekady, czasem przeżywały zmianę ustroju.
Ten quiz to powrót do tych przedmiotów. Pojawi się pralka Frania z fabryki Predom-Polar we Wrocławiu od 1958. Telewizor Rubin z ZSRR i polskie alternatywy Neptun (Gdańsk) i Belweder (Warszawa, Diora). Adapter Bambino z Unitra-Eltra w Bydgoszczy. Maszyna do szycia i maszyna do pisania Łucznik z Radomia. Aparat fotograficzny Smiena z radzieckiego ŁOMO oraz polski Druh. Saturator z wodą sodową na rogu ulicy. Magnetofony Kasprzaka. Lodówka Mińsk z Białorusi. Telefon RWT z Radomia. Cała geografia polskiego mieszkania PRL w krótkim teście.
Dla kogo ten quiz
Dla każdego, kto miał w domu Franię, kto pamięta dźwięk maszyny do pisania Łucznika w mieszkaniu studenta-pisarza, kto przepuszczał kolędy przez Kasprzaka. Dla osób, dla których PRL-owski sprzęt to nie tylko technologia, ale i codzienność, rytuały, kolejka po lodówkę na talony, miesiące czekania na pralkę automatyczną. I dla młodszych — żeby zobaczyli, że zanim pojawił się smartfon, każda funkcja miała swój dedykowany przedmiot, swoją fabrykę, swoją historię.
To także quiz, który dobrze sprawdza się na rodzinne wieczory z młodszym pokoleniem — bo niektóre rzeczy (np. tarcza telefonu, saturator) brzmią dla wnuków jak science fiction. Jeśli temat Cię wciągnie, w kategorii quizów PRL znajdziesz pokrewne tytuły: samochody PRL, sklep w PRL, słodycze PRL.
Co Cię czeka
Polski sprzęt domowy PRL to był osobny ekosystem fabryczny, w którym polskie produkty mieszały się z radzieckimi, NRD-owskimi, czechosłowackimi i czasem rumuńskimi. Predom-Polar we Wrocławiu produkował lodówki i pralki (Frania, Polar PS-663 — pierwsza polska pralka automatyczna z 1971). Unitra to konglomerat zakładów elektronicznych: Eltra (Bydgoszcz) z adapterami Bambino, Diora (Dzierżoniów) z radiami i telewizorami, Kasprzak (Warszawa) z magnetofonami szpulowymi i kasetowymi. Łucznik w Radomiu — maszyny do szycia, maszyny do pisania, broń. RWT (Radomska Wytwórnia Telefonów) — wszystkie polskie telefony z tarczą.
Sprzęt importowany z bloku wschodniego: telewizory Rubin z ZSRR, lodówki Mińsk z Białorusi, aparaty Smiena z Leningradu (ŁOMO), maszyny do pisania Erika i Olimpia z NRD, Łada-Niwa jako samochód-narzędzie. Każdy z tych przedmiotów miał swoją cenę, swoją kolejkę, swoje miejsce w domu. Posiadanie własnej lodówki było awansem, posiadanie pralki automatycznej (po 1971) — symbolem zamożności. Ten quiz to próba przejścia przez te przedmioty w krótkiej formie — z fabrykami, latami, krajami pochodzenia.
Co wyniesiesz z quizu
Po quizie sprawdzisz, czy pamiętasz między innymi:
- co charakteryzowało pralkę Frania w odróżnieniu od pralki automatycznej
- z którego kraju pochodził telewizor Rubin i jakie były polskie alternatywy
- w której fabryce powstawał adapter Bambino i czyją ikoną się stał
- w którym mieście produkowano maszyny do szycia i pisania Łucznik
- co serwował saturator i ile kosztowała szklanka z sokiem
- z którego kraju pochodziła popularna lodówka Mińsk
To pytania, które łączą PRL-owską codzienność z konkretnymi fabrykami i nazwami — warte odświeżenia, choćby po to, żeby pokazać wnukowi zdjęcie Frani i powiedzieć „w czymś takim prano”.
Może Cię też zainteresować
Jeśli ten quiz Ci się spodobał, w kategorii quizów PRL znajdziesz pokrewne tytuły. Samochody PRL — Maluch, Polonez, Trabant, Warszawa, Syrena — cała motoryzacyjna geografia polskiego osiedla. Sklep w PRL — Pewex, kartki, kolejki, Społem, „pod ladą”. Słodycze PRL — Wedel, Wawel, Prince Polo, Bambino. Reklamy i hasła PRL — slogany, które weszły do polszczyzny.
Cała biblioteka tematów dostępna jest w archiwum quizów. Na blogu wigorżycia.pl znajdziesz teksty z kategorii Rozrywka i hobby — wiele z nich dotyczy klasyki polskiego kina i seriali, w których PRL-owski sprzęt (telefon, pralka, magnetofon) to stały element scenografii.
Krótko, zanim zaczniesz
Czy muszę być inżynierem? Absolutnie nie. Pytania są o klasykę — Frania, Bambino, telewizor, telefon. Wszystko, co stało w polskim mieszkaniu PRL.
Jak trudny jest quiz? Średnio. Najbardziej znane przedmioty — Frania, Bambino, Rubin — to klasyka. Trudniejsze są dokładne fabryki (Predom-Polar Wrocław, Unitra-Eltra Bydgoszcz, ŁOMO Leningrad) i daty produkcji.
Ile to trwa? Kilka minut. Tyle, ile potrzeba na herbatę i krótki spacer myślami po dawnym mieszkaniu.
A jeśli pomylę większość? Każde pytanie kończy się krótkim wyjaśnieniem z kontekstem fabrycznym i historycznym. Quiz to mini-leksykon PRL-owskich przedmiotów — po pięciu minutach wiesz więcej, niż zaczynając.
