Pamiętasz wieczór wigilijny w rodzinnym domu? Tę chwilę napięcia, gdy mama mówiła „już szóstа, wypatrujcie pierwszej gwiazdy”, a dzieci biegały do okna co minutę, żeby pierwsze ją zobaczyć. Albo łamanie opłatka — twarda biała kartka pszennej mąki, którą każdy z rodziny brał kawałeczek od babci i mamy, składając życzenia po kolei, czasem ze łzami w oczach? Albo Pasterkę o północy — pełny kościół, „Bóg się rodzi” otwierające pierwszą kolędę, dzieci zaspane na rękach rodziców, dzwony bijące na Anioł Pański. Polskie tradycje bożonarodzeniowe to ceremoniał ułożony z drobnych gestów, który dziadkowie przekazują wnukom co roku — tak samo, jak ich rodzice przekazali im.

Ten quiz to powrót do tych tradycji. Będzie o tym, na co czeka się przy wigilijnym oknie i co kładzie się pod obrus. Będzie o liczbie potraw na stole i o tym, dla kogo zostaje przy nim jedno wolne miejsce. Będzie nocna msza, od której zaczyna się właściwe święto, będzie kolęda „Bóg się rodzi” i jej autor, będzie pochodzenie choinki, święty Mikołaj z czasów, gdy był jeszcze biskupem, święto Trzech Króli i „Lulajże, Jezuniu”. Cała polska tradycja Bożego Narodzenia w krótkim teście.

Dla kogo ten quiz

Dla każdego, kto pamięta polską Wigilię z lat 60., 70. i 80. — kiedy w domach panował zapach makowca i piernika, kiedy Pasterka była wydarzeniem całego roku, kiedy „Bóg się rodzi” śpiewano z całej siły. Dla osób, dla których tradycje bożonarodzeniowe to nie tylko obyczaj, ale i sercowa pamięć rodzinna — mama łamiąca opłatek, ojciec składający życzenia, dzieci wypatrujące Mikołaja. I dla młodszych — żeby zobaczyli, że polskie Boże Narodzenie ma swoją bogatą symbolikę, którą warto pielęgnować, nawet kiedy odmienia się jej oprawa.

To także quiz, który dobrze sprawdza się przed świętami w grudniu , żeby z wnukami przypomnieć sobie, co kładzie się pod obrus i co znaczy puste nakrycie. Jeśli temat Cię wciągnie, w kategorii quizów religijnych znajdziesz powiązane tytuły: pieśni religijne i kolędy, polscy święci i błogosławieni, wiedza biblijna.

Co Cię czeka

Polskie tradycje bożonarodzeniowe to bogata mozaika obyczajów chrześcijańskich i ludowych, ułożona w ceremoniał rozciągnięty od początku grudnia aż po styczeń. Centrum stanowi Wigilia 24 grudnia: postny wieczór rodzinny, dzielenie się opłatkiem, stół nakryty wedle reguł, których nikt nigdy nie spisał, i śpiew kolęd. W nocy z 24 na 25 grudnia kościoły pękają w szwach. Potem przychodzi 25 i 26 grudnia, wizyty rodzinne, obiady i choinka w salonie, przy której siedzi się dłużej niż przy telewizorze.

Polski repertuar kolęd to skarbnica narodowej muzyki sakralnej. „Bóg się rodzi” powstał pod koniec XVIII wieku do melodii poloneza koronacyjnego, a jego autor był najsłynniejszym polskim poetą pieśni religijnych. „Wśród nocnej ciszy” pochodzi z tego samego stulecia i do dziś nie wiadomo, kto ją napisał. Fragment „Lulajże, Jezuniu” wpisał Chopin do swojego Scherza h-moll, co mówi sporo o tym, jak głęboko kolędy siedzą w polskiej muzyce. Są też „Przybieżeli do Betlejem pasterze” i „Mędrcy świata, monarchowie”.

Co wyniesiesz z quizu

Po quizie sprawdzisz, czy pamiętasz między innymi:

  • wraz z czym tradycyjnie rozpoczyna się wieczerza wigilijna w polskich domach
  • ile potraw powinno być na wigilijnym stole i jaka jest tego symbolika
  • co kładziemy pod obrus na Wigilię i jaką tradycję to przypomina
  • dla kogo zostawiamy puste nakrycie przy stole wigilijnym
  • kto napisał słowa kolędy „Bóg się rodzi” i z jakiego okresu pochodzi
  • z którego kraju pochodzi tradycja stawiania choinki

To pytania, które łączą polską tradycję świąteczną z konkretnymi autorami i symboliką — warte odświeżenia, choćby po to, żeby przy wigilijnym stole opowiedzieć wnukom, dlaczego śpiewamy „Moc truchleje, Pan niebiosów obnażony”.

Może Cię też zainteresować

Jeśli ten quiz Ci się spodobał, w kategorii quizów religijnych znajdziesz pokrewne tytuły. Pieśni religijne i kolędy — szerszy przegląd polskich pieśni kościelnych, świątecznych i pasyjnych. Polscy święci i błogosławieni — Stanisław, Kinga, Jadwiga, Maksymilian Kolbe i inni. Wiedza biblijna — pytania o Stary i Nowy Testament, postaci ze świętych ksiąg. Papież Polak (JP2) — życie i pontyfikat Jana Pawła II.

Cała biblioteka tematów dostępna jest w archiwum quizów. Na blogu wigorżycia.pl znajdziesz teksty z kategorii Relacje i styl życia — wiele z nich dotyczy świątecznej organizacji domu, rodzinnych spotkań i tradycji przekazywanych przez pokolenia.

Krótko, zanim zaczniesz

Czy muszę być teologiem? Absolutnie nie. Pytania są o klasykę — Wigilia, opłatek, Pasterka, kolędy. Wszystko, co pamiętasz z polskiego domu i parafii.

Jak trudny jest quiz? Średnio. Najbardziej znane tradycje — pierwsza gwiazda, 12 potraw, sianko pod obrusem — to klasyka. Trudniejsze są autorzy kolęd (Franciszek Karpiński), daty i pochodzenie symboli (choinka z Alzacji, Mikołaj z Miry).

Ile to trwa? Kilka minut. Tyle, ile potrzeba na herbatę z piernikiem i krótkie wspomnienie domowych Wigilii.

A jeśli pomylę większość? Każde pytanie kończy się krótkim wyjaśnieniem z kontekstem religijnym i kulturowym. Quiz to mini-leksykon polskiego Bożego Narodzenia — po pięciu minutach wiesz więcej, niż zaczynając.