Pamiętasz pierwszego Malucha w rodzinie? Tę chwilę, gdy ojciec przywiózł go z FSM-u w Bielsku, ulica zbiegła się, dzieci dotykały błotników z niedowierzaniem. Albo wakacyjne wyjazdy Trabantem z NRD-owskim numerami, kiedy wracało się z zachodniej granicy ze słodyczami pod siedzeniem. Albo Polonez w wersji służbowej, którym dyrektor szkoły przyjeżdżał na rozdanie dyplomów. Albo Warszawę M20 stojącą pod kościołem w niedzielę — czarną, lśniącą, ze skórzanymi siedzeniami. Polskie podwórka PRL miały swoją motoryzacyjną geografię, w której każdy samochód miał swój status, swoją historię, swoje miejsce w rodzinnej pamięci.
Ten quiz to powrót do tych pojazdów. Pojawi się Maluch — Fiat 126p, produkowany w FSM Bielsko-Biała i Tychy od 1973 do 2000 roku, łącznie 3,3 miliona sztuk. Polonez — następca Polskiego Fiata 125p, produkowany w FSO od 1978. Warszawa — pierwsza polska powojenna osobówka, licencyjna kopia radzieckiego GAZ-M20 Pobieda. Syrena z dwutaktowym silnikiem. Trabant ze Zwickau w NRD z karoserią z duroplastu — żartowano, że to „samochód z papier-mâché”. Wartburg z Eisenach. Polski Fiat 125p licencyjny od włoskiego Fiata. Łada/Żiguli z radzieckiego Togliattim na licencji włoskiej. Skoda z czechosłowackiej Mladej Boleslavi. Żuk dostawczak z lubelskiej FSC.
Dla kogo ten quiz
Dla każdego, kto pamięta polskie podwórka lat 70. i 80. — kiedy obok bloku stało dosłownie pięć modeli samochodów, każdy z własną historią. Dla tych, którzy kładli rękę pod maskę Malucha w niedzielne popołudnia, dla których słowo „CPN” znaczyło więcej niż „stacja benzynowa”, dla pamiętających kolejki po benzynę w stanie wojennym. I dla młodszych — żeby zobaczyli, że przed Volkswagenem i Toyotą polskie ulice miały zupełnie inną estetykę motoryzacyjną.
To także quiz, który dobrze sprawdza się na wspólne granie z wnukami — bo polski Maluch to ikona, którą nawet dwudziestoletnie wnuki rozpoznają z filmów Barei. Jeśli temat Cię wciągnie, w kategorii quizów PRL znajdziesz powiązane tytuły: sklep w PRL, reklamy i hasła PRL i lat 90. Wiele tematów się przeplata — Maluch w hasłach reklamowych, kolejki po benzynę w opowieściach o sklepach.
Co Cię czeka
Polska motoryzacja PRL to nie tylko produkty FSO Warszawa i FSM Bielsko-Biała. To cały socjalistyczny rynek, na którym polskie ulice dzieliły z autami z NRD (Trabant, Wartburg), Czechosłowacji (Skoda, Tatra), ZSRR (Łada, Wołga, Moskwicz), Rumunii (Dacia, choć rzadko) i sporadycznie z importów z Zachodu, które trafiały do najbogatszych albo do dyplomatów. Każdy z tych modeli miał swoją specyfikę: Trabant śmierdzący dymem z dwusuwowego silnika, Wartburg z osobliwą sylwetką, Skoda z silnikiem z tyłu, Łada na włoskiej licencji.
Polska motoryzacja była również historia gospodarczą i społeczną. Maluch, sprzedawany na talony od 1973 roku, kosztował równowartość około 80 średnich pensji — to nie był impuls zakupowy, to była decyzja życiowa, na którą czekało się latami. Posiadanie samochodu w PRL to symbol awansu społecznego, dumy rodzinnej, czasem powód do zazdrości sąsiadów. Ten quiz to przejście przez te modele jeszcze raz — żeby przypomnieć sobie, jakie były marki, skąd pochodziły, gdzie były produkowane i z czego słynęły.
Co wyniesiesz z quizu
Po quizie sprawdzisz, czy pamiętasz między innymi:
- jaka jest oficjalna nazwa „Malucha” i w której fabryce był produkowany
- w którym roku zadebiutował Polonez i jakim modelem zastąpił poprzednika
- z którego kraju pochodził Trabant i z jakiego nietypowego materiału miał karoserię
- na licencji jakiego radzieckiego modelu powstawała pierwsza polska powojenna osobówka „Warszawa”
- w jakich fabrykach była produkowana Syrena i przez ile lat
- z jakiego kraju pochodziła Łada i czyją licencją był ten samochód
To pytania, które łączą polską motoryzacyjną nostalgię z konkretnymi faktami produkcyjnymi — warte odświeżenia, choćby po to, żeby pokazać wnukowi zdjęcie Malucha i powiedzieć „w czymś takim jeździliśmy”.
Może Cię też zainteresować
Jeśli ten quiz Ci się spodobał, w kategorii quizów PRL znajdziesz pokrewne tytuły. Sklep w PRL — kartki, kolejki, Pewex, Społem, „pod ladą”. Reklamy i hasła PRL i lat 90. — od „Cukier krzepi” po „A świstak siedzi”. A w archiwum quizów — bardziej szerokie tytuły z polskiej historii powojennej.
Na blogu wigorżycia.pl znajdziesz teksty o klasyce polskiego kina i rozrywki — wiele filmów Barei (np. „Miś”) ma Malucha w roli głównej, a polskie podwórka PRL stały się materiałem dla całego nurtu nostalgicznych artykułów.
Krótko, zanim zaczniesz
Czy muszę być mechanikiem? Absolutnie nie. Pytania są o klasykę — Maluch, Polonez, Trabant, Syrena. Wszystko, co stało na polskich ulicach w PRL.
Jak trudny jest quiz? Średnio. Najbardziej znane modele to klasyka. Trudniejsze są daty (debiut Poloneza 1978, koniec produkcji Malucha 2000) i fabryki (FSO, FSM, FSC Lublin, GAZ Gorki, AwtoWAZ Togliatti).
Ile to trwa? Kilka minut. Tyle, ile potrzeba na herbatę i krótki spacer myślami po PRL-owskim podwórku.
A jeśli pomylę większość? Każde pytanie kończy się krótkim wyjaśnieniem z kontekstem historycznym i technicznym. Quiz to mini-leksykon motoryzacji PRL — po pięciu minutach wiesz więcej, niż zaczynając.